Kỷ niệm 71 năm Ngày thành lập Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (10/9/1955 - 10/9/2026): Phát huy sức mạnh đại đoàn kết trong kỷ nguyên mới

Trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc luôn là nhân tố quyết định mọi thắng lợi. Sự ra đời của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam vào tháng 9/1955 không chỉ phản ánh bước chuyển chiến lược của cách mạng Việt Nam sau Hiệp định Genève 1954, mà còn mở ra một chương mới trong việc quy tụ sức mạnh đại đoàn kết.

Các vị Ủy viên UBTƯ MTTQ Việt Nam khóa XI
 

Sự ra đời của Mặt trận và Cương lĩnh đã tạo ảnh hưởng chính trị rộng lớn, mở rộng khối đoàn kết ở vùng mới giải phóng và tranh thủ sự ủng hộ quốc tế. Tại lễ bế mạc Đại hội, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh: “Cương lĩnh này là một cương lĩnh đại đoàn kết... Ai cũng phải nhận rằng: Cương lĩnh của Mặt trận rất vững chắc, rất rộng rãi và rất thiết thực”.

Ngay sau khi ra đời, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tích cực vận động nhân dân khôi phục kinh tế, phát triển văn hóa, hàn gắn vết thương chiến tranh và làm hậu thuẫn vững chắc cho chính quyền dân chủ nhân dân. Được Mặt trận cổ vũ, nhân dân đã phát huy truyền thống đoàn kết, giúp nhau vượt qua nạn đói, đổi công khai hoang, phục hóa, làm thủy lợi và khôi phục sản xuất nông nghiệp. Ban Thanh toán nạn mù chữ do Chủ tịch Tôn Đức Thắng đứng đầu đã phát động các chiến dịch “Tổng tiến công diệt dốt”, “Điện Biên Phủ diệt dốt” cùng các đội “xung kích diệt dốt”, thu hút đông đảo quần chúng tham gia kết hợp sản xuất với học tập.

Mặt trận Tổ quốc Việt Nam chú trọng thực hiện chính sách đoàn kết, điều hòa lợi ích giữa các tầng lớp xã hội để củng cố khối đại đoàn kết toàn dân. Từ lực lượng công nhân, nông dân, trí thức, tư sản dân tộc, thợ thủ công, tiểu thương đến đồng bào dân tộc thiểu số và các tôn giáo, Mặt trận đều chủ động tuyên truyền, vận động và hướng dẫn tham gia vào các phong trào thi đua yêu nước, xây dựng đời sống mới. Thông qua việc phối hợp chặt chẽ với chính quyền tháo gỡ vướng mắc, tạo điều kiện phát huy tiềm năng cùng quyền lợi chính đáng của từng giai tầng, Mặt trận vừa đập tan mọi âm mưu chia rẽ của các lực lượng chống phá, vừa khơi dậy tinh thần yêu nước, truyền thống đại đoàn kết dân tộc.

Văn kiện Đại hội III của Đảng khẳng định: “Muốn củng cố sự nhất trí về chính trị và tinh thần trong nhân dân ta, cần phải tăng cường công tác Mặt trận”. Chủ tịch Tôn Đức Thắng cũng chỉ rõ: Ở đâu chú trọng công tác Mặt trận thì ở đó hoàn thành tốt nhiệm vụ. Bám sát chỉ đạo, Mặt trận các cấp đã vận động nhân dân thi đua lao động, quản lý hợp tác xã, thực hành tiết kiệm, chống tham ô, lãng phí. Hàng loạt phong trào thi đua lan rộng với các điển hình tiêu biểu như: Hợp tác xã Đại Phong, Cơ khí Duyên Hải, Hợp tác xã Thành Công, Trường PTCS Bắc Lý và phong trào “Ba nhất” trong lực lượng vũ trang.

Khi Mỹ mở rộng chiến tranh phá hoại miền Bắc, Mặt trận đã khơi dậy mạnh mẽ tinh thần tự lực tự cường, vừa sản xuất vừa chiến đấu. Lời kêu gọi “Mỗi người làm việc bằng hai để đền đáp lại đồng bào miền Nam ruột thịt” và chân lý “Không có gì quý hơn độc lập, tự do” của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trở thành khẩu hiệu hành động cháy bỏng.

Khí thế cách mạng được cụ thể hóa qua hàng loạt phong trào sâu rộng: công nhân với phong trào “Tay búa, tay súng”; nông dân thâm canh với khẩu hiệu “Thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người”; thanh niên với “Ba sẵn sàng”; phụ nữ với “Ba đảm đang”; phụ lão với “Ba giỏi” và thiếu niên nhi đồng với “Làm nghìn việc tốt”.

Song song đó, Mặt trận mở rộng đối ngoại nhân dân, góp phần hình thành “Mặt trận nhân dân thế giới đoàn kết với Việt Nam”. Cùng với Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam (1960) và Liên minh các lực lượng Dân tộc, Dân chủ và Hòa bình Việt Nam (1968) ở Miền Nam, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã góp phần quan trọng trong việc tạo nên thế trận lòng dân vững chắc. Sự kết hợp sức mạnh hậu phương với tiền tuyến đã lần lượt đánh bại các chiến lược chiến tranh của Mỹ, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.

Phát huy truyền thống vẻ vang 71 năm qua, để tiếp tục khẳng định và làm tròn sứ mệnh nòng cốt chính trị trong thời kỳ mới, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tiếp tục vận dụng sáng tạo các bài học lịch sử, đẩy mạnh đổi mới toàn diện theo phương châm: Lấy Nhân dân làm trung tâm, lấy chuyển đổi số làm công cụ bứt phá và lấy sự đồng thuận xã hội làm động lực phát triển.

Mặt trận tăng cường đồng thuận xã hội, tiếp tục phương châm gần dân, sát dân, hiểu dân gắn với thực hành, phát huy dân chủ. Trong đó, chuyển đổi số là phương thức then chốt để Mặt trận lắng nghe, tiếp nhận trực tuyến các phản ánh của nhân dân. Thông qua các nền tảng số, Mặt trận thiết lập các kênh tương tác trực tiếp, đa chiều với Nhân dân; chủ động khảo sát, lấy ý kiến, tiếp nhận phản ánh, kiến nghị và nắm bắt tâm tư, nguyện vọng chính đáng của người dân nhanh chóng, rộng khắp hơn. Qua đó, kịp thời nhận diện những vấn đề phát sinh từ cơ sở, tổng hợp ý kiến và phản ánh đến các cơ quan có thẩm quyền để xem xét, giải quyết.

Tiếp tục đổi mới tổ chức, nâng cao năng lực cán bộ và đa dạng hóa hình thức tập hợp. Đội ngũ cán bộ Mặt trận các cấp phải được đào tạo toàn diện: vừa giỏi “dân vận khéo”, am hiểu pháp luật, vừa thành thạo kỹ năng công nghệ thông tin để vận động quần chúng. Bên cạnh đó, Mặt trận mở rộng tỷ lệ tham gia của các chuyên gia, nhà khoa học, cá nhân tiêu biểu trong các dân tộc, tôn giáo, cộng đồng doanh nhân và kiều bào nhằm huy động tối đa trí tuệ tập thể. Các phong trào thi đua và cuộc vận động cần tiếp tục đa dạng hóa.

Đặc biệt cần nâng cao hiệu quả giám sát, phản biện xã hội trên nền tảng “lấy dân làm gốc”. Giám sát và phản biện xã hội là công cụ hiệu quả thực thi quyền làm chủ của Nhân dân. Mặt trận cần vận hành hiệu quả cơ chế “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng” thông qua quy trình phản biện công khai, lấy ý kiến rộng rãi của Nhân dân và giới chuyên gia đối với các dự thảo chính sách, quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội quan trọng.

Sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc luôn là nguồn sức mạnh nội sinh vô tận, là nhân tố quyết định đưa cách mạng Việt Nam đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác. Trong hành trình lịch sử ấy, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã khẳng định trọn vẹn vai trò nòng cốt chính trị, là ngôi nhà chung quy tụ, thắt chặt khối đại đoàn kết, chuyển hóa tinh thần yêu nước nồng nàn của hàng triệu người dân thành động lực cách mạng to lớn để giải phóng dân tộc, thống nhất non sông và kiến thiết đất nước.

Bước vào kỷ nguyên phát triển mới, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam không ngừng đổi mới nội dung và phương thức hoạt động, chủ động nắm bắt và thích ứng mạnh mẽ với chuyển đổi số, tăng cường sự đồng thuận xã hội, phát huy quyền làm chủ của Nhân dân và khơi dậy tiềm năng sáng tạo, khát vọng cống hiến trong mỗi người dân, khối đại đoàn kết toàn dân tộc sẽ tiếp tục được nhân lên gấp bội. Đó chính là bệ phóng vững chắc, là động lực then chốt góp phần đưa đất nước Việt Nam vững bước trên con đường xây dựng một quốc gia giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc.

Nguồn: Báo Đại đoàn kết